fbpx

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler


10 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 7099 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun”) kapsamında Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Belediye Kanunu, Gümrük Kanunu’nda yapılan düzenlemelerin yanında KOBİ’lerin finansmana daha kolay erişebilmesi amacıyla 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nda da çeşitli değişiklikler yapılmıştır.

  •      Rehin sözleşmesinde yer alması gereken temel unsurları düzenleyen madde 4/6/c’ye eklenen değişiklikle, GTİP kodu, seri numarası, şasi numarası gibi niteliği gereği ayırt edici özelliği bulunmayan taşınır varlıkların üzerinde genel olarak özellikleri belirtilmek suretiyle rehin hakkı tesis etmek mümkün hale gelecektir.
  •      Madde 5/1’e eklenen yeni “p” bendi ile “benzeri her türlü taşınır varlık ve hak” rehin hakkı tesis edilebilecek taşınır varlıklar (örn. alacaklar, fikri ve sınai mülkiyete konu haklar, hammaddeler, her türlü kazanç ve iratlar, sarf malzemeleri, ticari ürünler, kiracılık hakları vb.) arasına eklenmiştir. Söz konusu bent ile küçük ve orta ölçekli işletmelerin haklarının ve taşınır varlıklarının rehne tabi olması sağlanmaktadır.
  •      Madde 7, bir taşınırın diğer bir taşınırla bütünleyici parçası olacak şekilde karışması veya birleşmesi hâlinde, rehin hakkının o taşınır varlığın tamamı üzerinde tesis edilmiş sayılacağını düzenlemekteydi. Ancak, söz konusu hüküm Kanun’un 29. maddesi ile değiştirilmiştir. Buna göre, taşınır varlığın gelecekteki her türlü faiz, sigorta gibi hukuki getirileri ile doğal ürün ve ikamesi mallar, taşınır varlık ile birlikte doğrudan rehnin kapsamına girmektedir. Ek olarak, bir üretim sürecinin, kullanıldığı taşınır varlıklarla birlikte rehnedilmesi halinde rehin, üretim sürecinde ve sonucunda gerçekleşecek olan alacakları da kendiliğinden kapsayacaktır. Buna ilişkin usul ve esaslar ayrı bir yönetmelikle belirlenecektir. İşbu yeni hüküm uyarınca, bir taşınırın rehinli olduğunu bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen iyi niyetli üçüncü kişinin iyi niyetinin korunacağı düzenlenmiştir.
  •      Madde 7’nin değiştirilmesine paralel olarak, birleşen ve karışan taşınır varlıklar üzerindeki öncelik hakkına uygulanacak ilkeyi düzenleyen hüküm de yürürlükten kaldırılmıştır.
  •      14. maddenin değişiklikten önceki düzenlemesine göre, borçların süresinde ifa edilmemesi hâlinde alacaklı, öncelikli olarak maddede belirtilen takip yollarına (birinci derece alacaklılar için icra dairesinden rehinli taşınırın mülkiyetinin devrinin talebi, alacağının varlık yönetim şirketlerine devri veya varlıklarda kiralama ve lisans hakkını kullanma) başvurabilirdi. Ancak, maddede yapılan güncel değişiklik uyarınca, alacaklı temerrüt halinde doğrudan  genel hükümler çerçevesinde takip de (İcra ve İflas Kanunu uyarınca malların satılarak alacakların tahsil edilmesi) yapabilecektir.
  •      Yapılan değişiklikler ile birlikte yeni 15. madde, rehnin terkini ile ilgili olarak hem Türk hukukuna hem de yabancı hukuka tabi rehinli alacaklılar için farklı zaman dilimleri öngörmektedir. Buna göre rehin alacaklısı, alacağın son bulduğu tarihten itibaren rehin kaydının Sicil’den terkini için başvuruda bulunmalıdır. Yabancı hukuka tabi rehin alacaklısının alacağın son bulduğu tarihten itibaren otuz işgünü içinde rehin kaydının Sicil’den terkini için başvuruda bulunması gerekirken, bu süre Türk hukukuna tabi rehin alacaklısı için on beş işgünü olarak belirlenmiştir. Rehin alacaklısının rehin kaydının Sicil’den terkini için belirtilen zaman aralığında başvuruda bulunmaması halinde, güvence altına alınan borç tutarının onda biri oranında idari para cezası uygulanır. 15. maddede yapılan değişiklikler ile birlikte ilgili idari para cezasının uygulanması, rehin veren veya borçlunun şikâyetine bağlanmıştır.
  •      Madde 18/1 uyarınca, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nda hüküm bulunmadığı hallerde, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun taşınır mallarla ilgili hükümleri yerine, taşınmaz mallara ilişkin hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmektedir.